|

Cyssus, 12 İyon kentinden biri olan
Eriythrai (bugünkü Ildırı) nın Romalılar dönemindeki adıdır.
Erythrai, Truva savaşlarını takiben, Girit'li Erythros tarafından
kurulmuştur. Erythros antik yunancada "kırmızı"
anlamına gelmektedir. İyonyalı yerleşimcilerin gelmesinden
sonra Erythrai iyice gelişmiş ve İyonya konfederasyonuna katılarak
12 İyon kentinden biri olmuştur. Tapınakları Herakles'e
adanmıştır. Erythrai, ünlü
kahin Eritreli Sybil ile de tanınmaktadır. M.Ö. 8. ve 7. yüzyıllarda
tiranlar tarafından idare edilen kentin büyük bir
iktisadi güce sahip olduğu, Doğu
Akdeniz ve özellikle Kıbrıs ile yoğun ticari ilişkilerde
bulunduğu bilinmektedir. Şehir, M.Ö. 6.yy.da önce Lidya,
sonra da Perslerin egemenliğine girdi. Tekrarlıyan Pers saldırılarına
karşı, İyonyalılar, M.Ö. 499 da, Milet'in liderliğinde, Pers
idaresine baş kaldırdılar. M.Ö. 494 te, Eritreliler'in de
8 gemi ile katıldığı Lade deniz savaşının kaybedilmesi
üzerine, Persler, İyon ayaklanmasını kanlı bir şekilde bastırdılar.
Takiben, Erythrai, Pers saldırılarından korunmak için, Atina tarafından kurulan Delos konfederasyonuna katıldı.
M.Ö. 412 de Erythrai, Chios (Sakız) ile birlikte Atina hegemonyasına başkaldırdı
ve hatta Peloponez savaşlarında bir Pers üssü olarak görev yaptı.
Şehir daha sonra Halikarnaslı Mausolos'un himayesine girdi.
M.Ö. 334 te Büyük İskender tarafından egemenliği iade edildi
ise de hemen akabinde bu kez Bergama Krallığı'nın hegemonyasına
girdi. M.Ö. 133 te Roma İmparatorluğu'nun Asya Vilayeti
topraklarına katılarak serbest şehir statüsüne kavuştu.
İşte bu dönemde şehir Cyssus adını aldı. Chios
ile birlikte önemli bir esir ve şarap ticareti merkezi haline
geldi. Milattan sonra Erythrai, yavaş yavaş önemini
kaybetti ise de 11. yy.a kadar Bizans idaresinde kaldı. Özellikle
putlara ve
çoktanrılı dinlere karşı, hristiyanlığın güçlendiği dönemde,
kentteki antik yapıların çoğu yakılıp yıkıldı.
Çeşme, antik ismiyle Sissus,
yaklaşık üçbin yıl sonra sağlığın adresi olabilecek bir
hastaneye kavuşmuştur.

|